Na szlaku podziemi. Kopalnia soli Wieliczka

0
117
4/5 - (1 vote)

1. Wprowadzenie

Kopalnia soli Wieliczka, usytuowana w południowej Polsce, w niewielkiej odległości od Krakowa, jest jednym z najstarszych i najbardziej znanych zakładów wydobywczych na świecie. Została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 1978 roku jako jedno z pierwszych dwunastu obiektów. Jej niezwykła historia, piękno i niepowtarzalne warunki naturalne przyciągają rocznie ponad milion turystów z całego świata.

2. Historia Kopalni soli Wieliczka

Początki eksploatacji soli w okolicach Wieliczki sięgają neolitu, jednak oficjalna data założenia Kopalni to 1044 rok. Wtedy to, książę polski Kazimierz Odnowiciel nadał przywilej wydobycia soli rycerzowi Mikołajowi Bogoria Skotnicki.

W XIII wieku, za panowania księcia Bolesława Wstydliwego, wydobywanie soli zostało przekształcone w przedsięwzięcie państwowe, zyskując na znaczeniu i wpływie. W kolejnych wiekach, dochody z produkcji soli stanowiły istotne źródło finansowania budżetu państwa.

Kopalnia działała nieprzerwanie aż do 1996 roku, kiedy to, ze względów ekonomicznych i bezpieczeństwa, postanowiono zakończyć eksploatację soli.

3. Struktura i podział Kopalni

Komory

Kopalnia Wieliczka rozciąga się na 9 poziomach, sięgając głębokości 327 metrów. Na przestrzeni lat wydobywczych powstało około 3000 komór, z których każda ma swoją unikalną historię i charakter. Niektóre z nich służyły jako warsztaty, magazyny czy stajnie, inne przekształcono w kaplice czy pomieszczenia wystawiennicze. Wiele komór pełni dziś funkcje turystyczne i edukacyjne.

Korytarze

Kopalnia posiada około 245 km korytarzy o zróżnicowanej konstrukcji i długości. Są one łącznikiem między poszczególnymi komorami, a także drogą transportu soli i wyposażenia górniczego. Niektóre korytarze ozdobione są rzeźbami, nawiązującymi do historii kopalni i życia górników.

Jeziora solne

Na terenie kopalni znajduje się kilka jezior solnych, z których najbardziej znane są Jezioro Wessel, Jezioro Głębokie oraz Jezioro Pomorskie. Woda w jeziorach jest nasycona solą i posiada właściwości lecznicze, co przyciąga liczne wizyty kuracjuszy.

4. Sztuka w Kopalni

Kaplica św. Kingi

Kaplica św. Kingi to niewątpliwie najbardziej imponujące dzieło sztuki w Kopalni Wieliczka. Położona na głębokości 101 metrów, wykonana w całości z soli kamiennej, to prawdziwe arcydzieło rzeźbiarskie. W kaplicy znajdują się liczne rzeźby, ołtarze i ściany pokryte solnymi płaskorzeźbami przedstawiającymi sceny biblijne oraz historię kopalni i jej górników.

Rzeźby

W kopalni Wieliczka można podziwiać wiele rzeźb wykonanych z soli, które przedstawiają postacie historyczne, mityczne czy religijne. Rzeźby są dowodem na umiejętności i talent górników, którzy w swoim czasie poświęcali wolne chwile na tworzenie tych niezwykłych dzieł sztuki.

5. Legendy i historie związane z Kopalnią

Wieliczka kryje w sobie liczne legendy i opowieści, związane z życiem górników, duchami czy skarbami ukrytymi w jej podziemiach. Jedna z najbardziej znanych opowiada o św. Kingi, która sprowadziła sól do Polski. Inna opowieść mówi o skarbach ukrytych przez Bolesława Wstydliwego. Legendy te dodają Kopalni tajemniczości i podkreślają jej niezwykły charakter.

6. Turystyka i edukacja

Trasy turystyczne

Kopalnia soli Wieliczka oferuje trzy trasy turystyczne, które pozwalają zwiedzającym poznać jej historię, geologię, sztukę i legendy. Są to: Trasa Turystyczna, Trasa Górnicza oraz Trasa Pilśnińska. Każda z nich ma swoje unikalne atrakcje i dostarcza niezapomnianych wrażeń.

Trasa Turystyczna

Najpopularniejsza trasa prowadzi przez najważniejsze komory i korytarze kopalni, prezentując najciekawsze rzeźby, kaplice i jeziora solne. Trasa ma długość 3,5 km i zwiedzanie zajmuje około 2-3 godzin.

Trasa Górnicza

Ta trasa pozwala zwiedzającym poczuć się jak prawdziwi górnicy, dając możliwość przejścia przez górnicze chodniki i komory, a także uczestnictwa w warsztatach edukacyjnych. Trasa ma długość 4 km i zwiedzanie trwa około 4 godzin.

Trasa Pilśnińska

Najmniej znana, lecz równie atrakcyjna trasa, prowadzi do najgłębszych i najbardziej tajemniczych zakątków kopalni, prezentując miejsca związane z legendami i opowieściami. Trasa ma długość 2,5 km i zwiedzanie trwa około 3 godzin.

Muzeum Żupy Krakowskiej

Muzeum Żupy Krakowskiej, mieszczące się w Kopalni Wieliczka, posiada bogate zbiory dokumentujące historię wydobycia soli, techniki górnicze, a także życie codzienne górników. Wystawy prezentują unikatowe eksponaty, takie jak narzędzia górnicze, stroje, czy dokumenty.

7. Kopalnia jako miejsce wydarzeń kulturalnych i naukowych

Kopalnia soli Wieliczka jest również miejscem licznych wydarzeń kulturalnych, takich jak koncerty, spektakle teatralne, wystawy czy warsztaty edukacyjne. Przestrzenie kopalni służą także jako miejsce organizacji konferencji naukowych i spotkań biznesowych.

8. Ochrona dziedzictwa kulturowego i ekologicznego Kopalni

Dbałość o zachowanie dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego Kopalni soli Wieliczka jest priorytetem zarówno dla jej zarządców, jak i dla Polski jako kraju. Wprowadzono wiele programów i działań mających na celu utrzymanie jej niezwykłego charakteru, a także ochronę jej bogatego ekosystemu i różnorodności biologicznej.

9. Podsumowanie

Kopalnia soli Wieliczka jest wyjątkowym miejscem, które łączy w sobie historię, sztukę, naukę i przyrodę. Jej bogactwo kulturowe, niezwykłe warunki naturalne i tajemnicze opowieści przyciągają rocznie ponad milion turystów z całego świata, którzy mają okazję poznać jej niepowtarzalny charakter. Dbałość o zachowanie dziedzictwa kulturowego i ekologicznego sprawia, że Kopalnia soli Wieliczka pozostaje jednym z najcenniejszych skarbów Polski, dostarczając kolejnym pokoleniom możliwość odkrywania jej tajemnic i piękna.

Korzystając z różnorodnych tras turystycznych, edukacyjnych programów i licznych wydarzeń kulturalnych, zwiedzający mają okazję nie tylko poznać historię wydobycia soli, lecz także doświadczyć życia górników i docenić niezwykłą sztukę wykutą w solnych wnętrzach kopalni.

Kopalnia soli Wieliczka, jako miejsce o światowej sławie i renomie, odgrywa również ważną rolę w promocji Polski na arenie międzynarodowej. Swoim bogactwem i różnorodnością oferuje niezwykłe wrażenia i inspiracje dla turystów, naukowców i miłośników sztuki, podkreślając niezwykłe dziedzictwo i wartości kulturowe Polski.